Grecki taniec z tanem

20.02.2015
Tan to nowa grecka waluta komplementarna, czyli uzupełniająca wobec euro, którego najwyraźniej Grekom brakuje, lecz którego, jako członkowi strefy euro, zabroniono im suwerennie emitować. Komplementarny tan posiada następujące cechy:

- nie jest to talon czy bon - posiadacz tanów nie płaci odsetek za ich używanie
- nie jest ustalony termin płatności w tanach, a więc emisja ma charakter trwały
- można nim obracać na otwartym rynku walut
- tanem można regulować wszelkie zobowiązania podatkowe prywatnego sektora, a jego kurs przy spłacie zobowiązań wynosi 1 euro.

Wprowadzenie możliwości płacenia zobowiązań podatkowych za pomocą tanów będzie niewątpliwie miało stabilizujący dla jego wartości skutek, bo gdyby wartość tanów spadła na otwartym rynku, będzie on chętniej kupowany, aby regulować nim podatki w relacji 1 : 1 w stosunku do euro.
Korzyści z wprowadzenia do obrotu tanów mogą być wielorakie. Po pierwsze nie będzie on wyciekał poza Grecję, przez co przyczyni się do zwiększenia płynności finansowej i zmniejszenia zatorów płatniczych. Kolejną korzyścią jest zysk emitenta na seniorażu, czyli różnicy między wartością nominalną tana, a kosztem jego emisji, który w przypadku emisji waluty elektronicznej jest bliski zeru, a przy emisji w postaci papierowej niewiele wyższy. Obecnie zysk na seniorażu z emisji greckich euro w całości zasilał EBC.
Wreszcie, emisja tanów pozwoli ożywić grecką gospodarkę i dźwignąć jej wzrost, a co za tym idzie, także dopuszczalną wartość bezwzględną greckiego deficytu budżetowego, który w krajach strefy euro nie może przekraczać 3 procent. Po prostu będzie to 3 procent, ale od większej kwoty.
Pisałem już o tym wcześniej, że także Polska powinna wprowadzić u siebie komplementarne waluty lokalne, z początku o skali regionalnej, aby oswoić się z tym nowym instrumentem racjonalnej polityki finansowej, a następnie o skali ogólnokrajowej.
Przykład odważnych i innowacyjnych Greków pokazuje, że można takie śmiałe rozwiązanie wprowadzić od razu w całym kraju, bez oglądania się na wytyczne Trojki. 
Życzę Grekom, aby ich rozwiązanie doprowadziło do stabilizacji gospodarczej ich pięknego i bogatego kraju, a wyniki eksperymentu zachęciły także inne ofiary globalnego bankowego imperium do wdrażania regionalnych walut komplementarnych i uwalniania się ze smyczy międzynarodowego kapitału.
Krzysztof Lewandowski