Gdzie jesteś, ekonomio?

14.06.2016

W artykule naukowym "Stracone sto lat w ekonomii", który ukazał się w 2015 roku, profesor Uniwersytetu Southampton Richard A. Werner ukazuje mity, w jakie wciąż wierzy znakomita większość profesorów ekonomii kształconych po to, aby tłumaczyć nam, społeczeństwu, jak działa gospodarka i finanse. 

Okazuje się, że w ciągu ostatnich stu lat nauka akademicka z zakresu podstaw ekonomii, opisująca proces kreacji pieniądza, nie posunęła się do przodu ani o krok, a przeciwnie, zaciemniła dość klarowny obraz tego procesu, jaki dominował na początku XX wieku. 

W świetle przeprowadzonych dowodów empirycznych z użyciem oprogramowania jednego z większych banków austriackich, prof. Werner wykazał, że fałszywe są dwie popularne wśród akademii teorie: rezerwy cząstkowej i pośrednictwa finansowego, obydwie negujące czystą kreację pieniądza ex nihilo przez pojedynczy bank komercyjny.

Do podobnych wniosków doszła też w 2015 komisja powołana przez premiera Islandii, badająca przyczyny bankructwa banków w tym kraju - że proces kreacji pieniądza przez banki komercyjne jest w zasadzie niezależny od polityk uprawianych przez banki centralne i organy sprawujące kontrolę nad podażą pieniądza.

Dowody przedstawione w tych publikacjach zmieniają całkowicie genezę kryzysów, z jakimi nasza cywilizacja mierzy się permanentnie w interwałach zwanych cyklami koniunkturalnymi. Cykle te to między innymi wynik naszego nierozumienia, jak powstaje pieniądz i komu służy cykliczna nierównowaga wynikająca z jego niedoboru bądź nadmiaru. 

Ekonomia polityczna 21 wieku brnie także w inne kłamstwa, jak to, że nie ma darmowego obiadu (there is no free lunch), z czego ma wynikać konieczność tworzenia miejsc pracy dla wszystkich do niej zdolnych, co coraz bardziej przeczy zdrowemu rozsądkowi, który wskazuje na postępującą robotyzację większości gałęzi produkcji i usług. 

Otóż darmowa zupa z drugim daniem i deserem, podawana na jachtach w ekskluzywnych marinach, istnieje, ale obecnie tylko dla nielicznych oligarchów i spekulantów finansowych, którzy przejmują efekty globalnego postępu technologicznego i wykorzystują ekonomiczną niewiedzę mas w celu petryfikowania własnych uprzywilejowanych pozycji i ról.

Na szczęście jedno tylko światełko, zapalone w kompletnej ciemności, wystarczy, aby z niebytu wyłoniły się zarysy molocha, który hamuje rozwój całej cywilizacji, wkręcając ją w spiralę rosnącego zadłużenia i potęgujących się dysproporcji w podziale tego, co wytwarzają coraz wydajniej maszyny. Gdy dostrzeżemy jego bezwładne cielsko, broniące dostępu do gospodarki obfitości, unieszkodliwimy go. 

Aby tego dokonać, musimy przede wszystkim przywrócić sewerenność pieniądzowi, tak aby w zgodzie z Konstytucją stał się on kapitałem społecznym, a nie prywatnym.

Kolejnym ruchem stawiającycm na nogach nowoczesną gospodarkę musi być rosnąca wraz z robotami dywidenda obywatelska, wynikająca z naszej grupowej mądrości, która stworzyła automatyczne linie produkcyjne i jest bliska stworzenia sztucznej inteligencji. 

Tylko dla nielicznych będzie dostępna w niedalekiej przyszłości praca zorganizowana w korporacjach produkcyjnych, transportowych i usługowych. Pozostali będą pracować według własnych potrzeb i miar, gdyż każdy ruch jest pracą.

Lecz pracujący w warunkach gospodarki obfitości nie będą podlegać zwierzchnikom i reżimom ustalanym przez innych. Na tym polega wolność, którą odmieniamy przez wszystkie przypadki. To po to zbiorowym wysiłkiem tworzymy roboty, aby uwalniały nas od roboty i oddawały nam życie do sobodnego decydowania, jak ma się toczyć możliwie harmonijnie. 

Działalność artystyczna, wychowawcza, innowacyjna, pielęgnacyjna, sport i rozrywka - także są pracą, ale nie muszą być działalnością komercyjną, o ile jako społeczeństwo znajdziemy receptę na zadłużenie i biedę.

Temu celowi przyświeca organizowana w dniach 17-18 czerwca w Warszawie międzynarodowa konferencja "Dwa filary gospodarki obfitości - pieniądz suwerenny i dochód podstawowy", na którą zaprasza Fundacja Jesteśmy Zmianą. Udział w konferencji jest bezpłatny, a rejestracja zgłoszeń odbywa się poprzez arkusz dostępny pod adresem www.jestesmyzmiana.pl (zakładka "Konferencja"). To niepowtarzalna okazja, aby poczuć, czym jest wolność i mądrość w ekonomii.

Krzysztof Lewandowski